Als ik bij de landing door het raampje van het vliegtuig kijk, zie ik niet meteen wat ik zou verwachten van Finland. Geen zanderige landingsbaan te midden van de woeste bossen, maar een enorme, modern uitziende stad. Dat is in feite niet verwonderlijk, aangezien Oulu dé hightech -stad van Finland is.
Bij het uitstappen dringt de ijskoude lucht diep in mijn longen. Ik voel de wind tegen mijn wangen boksen en trek mijn sjaal iets hoger om mijn gezicht. Het is hier een uur later dan in België en bovendien vroeg donker. Vlug naar het hotel dus. Op weg kijk ik door het raam van de taxi naar de verlichte stad. Pinkelende lichtjes schieten overal langs me voorbij en dan zie ik ineens, tussen alle moderne gebouwen en bruggen door, het kasteel waarrond Oulu gebouwd werd in de 16de eeuw. Het ziet er prachtig uit. Zeker iets om morgen meteen van wat dichter te gaan bekijken.
Copyright: Finnish Tourist Board Imagebank
De volgende ochtend blijkt meteen dat ik gelijk had. Het kasteel en de oude delen van de stad zijn een adembenemend zicht. Het heeft gesneeuwd en Oulu ligt toegedekt onder een witte, donzige laag. Ondanks de bijtende kou, schijnt de zon en die strooit duizenden kleine blinkertjes over het sneeuwtapijt. Het lijkt ineens veel stiller in de “hoofdstad van het Noorden”, die gisteren nog zo luid en bruisend leek. Ik besluit intens te genieten van de stilte en begeef me naar de nabije rivier Oulujoki. Ook hier glinstert de zon prachtig in het water. Wie had gedacht dat je in dit kille weer een zonnebril nodig zou hebben?
Ik vind een mooi plaatsje bij het water en staar wat voor me uit. Met deze dikke laag sneeuw en naaldbomen in de buurt, verwacht je elk moment dat de Kerstman tevoorschijn zou springen. Het is dan ook een figuur die hier dikwijls wordt gebruikt om toeristen te lokken. Maar wat verwacht je anders van een plaats waar rendieren vrij rondlopen?
Copyright: Finnish Tourist Board Imagebank
Verrassend Fins
Ik word opgeschrikt door het gelach en gejoel van een groepje uitbundige studenten. Ook die lopen hier vrij rond, bedenk ik lichtjes smalend. De universiteit van Oulu is dan ook de enige mogelijkheid tot hoger onderwijs in heel het noorden van Finland. Ik begrijp nauwelijks dat hier in de omgeving niet meer ontwikkeling is, als je ziet hoe groot en modern Oulu is. Eind de 19de eeuw ging een groot deel van de stad in vlammen op, en sindsdien zijn er telkens modernere gebouwen bijgekomen. Het imago van middeleeuwse stad moeten ze hier niet meer proberen uit te buiten. Sinds Nokia hier vorige eeuw ook nog onderzoeks-en productiefaciliteiten gevestigd heeft, is de stad blijven evolueren op gebied van telecommunicatie en informatietechnologie. Nog steeds komen er Finnen uit de rest van het noordwesten naar Oulu, omdat hier zoveel werkgelegenheid is.
De jongeren blijven maar kabaal maken, dus ik keer terug naar het centrum. Mijn maag rommelt toch. Eens de plaatselijke restaurants wat werkgelegenheid geven.
Mijn aandacht wordt getrokken door het Istanbul Restaurant. Moet je naar Finland komen om Turks te eten??? Maar ik ben altijd al nieuwsgierig geweest en eerlijk gezegd schrikken de menukaarten met rendierenvlees mij een beetje te veel af. “Turkish recipes with international influences”, zoals op het bord staat, klinkt me iets aanlokkelijker. En blijkt dat het dat ook is. Het kruidige eten is de ideale manier om me weer helemaal op te warmen. Je proeft zo perfect hoe het vlees geroosterd is, dat het lijkt alsof je zelf de gloeiende houtskool kunt ruiken. Ik ben dan ook niet verrast te ontdekken dat het Istanbul Restaurant in 2007 uitgeroepen werd tot het smakelijkste restaurant van heel Finland. Al kan ik het niet laten de ironie ervan te bemerken. Een glimlach krult rond mijn lippen terwijl ik nog een slok neem van mijn heerlijke kruidenthee.
Die avond heb ik zin in muziek en dus trek ik naar Mieskuoro Huutajat, oftewel het mannenkoor The Shouters. Met zo’n naam had ik wel iets aparts verwacht, maar toch stond ik nog perplex: een energiek en vooral luid optreden van een groep mannen in zwarte pakken, met rubberen dassen. Maar het gekste waren hun teksten: in tegenstelling tot gewone koren, riepen en schreeuwden de “zangers” nationale liederen uit, maar ook hele wetteksten en zelfs recepten! Zoiets vreemds heb ik nog nooit gezien, maar het klinkt wel leuk. Ik zou er nog wel een uur langer naar kunnen luisteren. Al was het maar om niet weer door die koude naar het hotel terug te keren. Maar ik heb weinig keus. Terwijl de koude elke porie in mijn lichaam lijkt te doordringen, beslis ik dat het morgen maar eens tijd wordt dat ik het wat zuidelijker ga zoeken.
Finlandiseren of acclimatiseren
De volgende dag trek ik dus naar Tampere; in het binnenland en dus weg van die koude wind! Misschien komt het net daardoor, of misschien is het vandaag toevallig wat warmer, maar het weer bevalt me hier wat beter. Het is nog steeds koud, maar het zonnetje warmt lekker op. Voor de tweede grootste stedelijke regio van Finland (na Groot-Helsinki), had ik toch meer verwacht van het centrum van de stad. Het is er erg druk, maar de mensen doen kil en nog steeds word ik omver gelopen door studenten. Hier zijn maar liefst twee universiteiten, zo blijkt. Waarom kies ik er toch altijd studentensteden uit?
Copyright: Finnish Tourist Board Imagebank
Verder is de stad ook niet echt mijn ding: veel bakstenen fabrieken geven Tampere een grimmig, bijna industrieel tintje. En de stenen van de fabrieken die waarschijnlijk afgebroken geweest zijn, worden opnieuw gebruikt in bv. musea. Op zich best een creatief idee, maar persoonlijk vind ik er niet zo veel aan. De musea zelf zijn gelukkig een stuk interessanter. In het Finnish Labour Museum Werstas ontdek ik iets meer over een van mijn lievelingslanden: Rusland. Het leven met een grote, gevaarlijke buur heeft Finland duidelijk beïnvloed en dat zie je hier mooi. Je kunt ook testen in welke mate je “gefinlandiseerd” bent. Dat wil zeggen, in welke mate je beïnvloed bent door Rusland, een waarschuwingsterm die West-Duitsland in de jaren ’60 uitvond. Blijkt dat ik niet erg hoog scoor op de test, maar dat had ik wel al verwacht.
Het blijft toch maar koeltjes, dus ik besluit mezelf te verwennen met een heerlijke sauna. Hoe kun je tenslotte naar Finland gaan en de sauna’s over het hoofd zien? Na alles uitgezweet te hebben in de 100 jaar oude (!) Rajaportti sauna, voel ik me weer als nieuw. De koude voelt nu eerder lekker verfrissend. Ik focus nu ook meer op de mooie plekjes van Tampere: de pittoreske kerkjes, de gezellige bruine kroegen en natuurlijk de bekende watch tower. Het impulsieve idee om helemaal naar boven te klimmen, breekt me algauw zuur op, wanneer ik merk hoe lastig de trappen zijn. Ze schuiven heel gemakkelijk en met hakken van 8 centimeter is zo’n klim op zich al een hachelijke onderneming. Eens boven is het uitzicht wel de moeite waard. Het is gewoon wonderlijk hoe dit land bijna ongerepte natuur afwisselt met bloeiende steden. Even komt het in me op Jimi Hendrix’ ‘All along the watch tower‘ te neuriën, maar ik ben niet de enige toerist hier en ik wil niet naar beneden geduwd worden wegens mijn gebrek aan zangtalent en teveel aan gevoel voor ironie.
Copyright: Finnish Tourist Board Imagebank
De weg naar beneden kies ik toch voor veiligheid en neem ik maar de lift… Hoewel, veel veiliger lijkt die niet: nog nooit heb ik zo’n ouderwetse lift genomen! Het piepen en kraken maakt me wel een beetje nerveus, maar uiteindelijk raak ik veilig weer op vaste grond.
Na een opvallend betaalbaar etentje, slenter ik wat door de stad, terwijl de avond alweer begint te vallen. Ineens hoor ik in de verte een akoestische gitaar. Op een klein pleintje kom ik een straatmuzikant tegen. De vrouw ziet er uit als een Russische zigeunerin, maar misschien maakt dat enkel deel uit van haar act, al zitten er wel veel Russen in deze buurt. Ze zingt mooi, maar onverstaanbaar. Tussen twee liedjes in vraag ik haar wat ze speelt. In gebrekkig Engels met een zwaar accent legt ze me uit dat haar nummers over de typisch Finse Kalevala legende gaan. Ilmatar, de godin van de lucht, daalt neer in de meren. Een soort Finse vogel legt haar eieren in de schoot van de godin. De schalen kraken open en de wereld wordt gevormd door de stukken. De legende gaat nog veel verder en het is best gezellig, maar ik ben moe en moet morgen weer verder.
Weg van de steden
Hämeenlinna is mijn volgende stop. De hoofdstad van de mooie provincie Häme is gelegen aan een van de mooiste meren die ik ooit gezien heb. Oneindig diepblauw, zover je kunt kijken, nauwelijks een grens tussen water en lucht en hier en daar een sliert nevel om het geheel net dat tikje mysterie te geven. Vlak bij het meer staat een imposante
Copyright: Finnish Tourist Board Imagebank
13de-eeuwse burcht, de trots van de stad. De muren zijn goed bewaard gebleven en het kasteel geeft mooi weer hoe het leven er vroeger was. De dikke muren lijken onmogelijk te bestormen en de uitgehouwen bankjes tonen dat er best veel comfort was voor die tijd. Van bovenop de wallen kijk ik uit over het meer. Als er wat minder wolken zouden zijn, zou ik misschien wel in de verte het natuurreservaat Aulanko-Karlberg kunnen zien. Het uitgestrekte wateroppervlak wordt nu en dan onderbroken door nauwe stukjes land, eiland bijna, die door het meer kronkelen als een slang rond een wilde tak. Sommige plaatsen zijn bezaaid met bomen, andere stukken land zijn kaal en rotsachtig, maar stuk voor stuk zien ze er geweldig uit. Dit zou zonder twijfel de locatie van een Lord of the Rings film kunnen zijn.
De rest van de stad is erg rustiek, met zijn vele molens en grote kerk. Het is hier een heel stuk rustiger dan in de grote steden. Op het marktplein staan net een aantal kramers. De geur van vers fruit prikkelt me en ik ga een kijkje nemen. Er zijn vooral veel groenten en fruit, enkele lokale producten en opvallend veel erwten. Blijkbaar is dat typisch Fins. Niet typisch Fins, maar toch niet te weerstaan, is het kraampje met Zweedse gehaktballetjes.
Terwijl ik mijn tanden zet in een heerlijk warm, kruidig balletje en het sap van mijn kin veeg, bestudeer ik een poster van het Hämeenlinna Jazz Weekend. Het vooruitzicht van zo’n goede muziek in dit letterlijk adembenemende landschap en dit pittoreske dorpje doen me wegdromen. Ik denk dat ik hier wel zou kunnen blijven…